Visa du học đang mất vai trò trung tâm trong giáo dục quốc tế
Giáo dục quốc tế không còn được quyết định bởi học thuật thuần tuý
Chất lượng học thuật ngày nay không còn là yếu tố duy nhất quyết định khả năng tiếp cận giáo dục quốc tế. Nhiều chương trình được thiết kế bài bản, giảng viên có uy tín và nội dung cập nhật, tuy nhiên người học vẫn gặp trở ngại ngay từ bước đầu tiên của hành trình: thủ tục visa.
Sự lệch pha này không xuất phát từ giáo dục, mà từ chính sách. Khi visa được sử dụng như một công cụ quản lý dòng người, giáo dục quốc tế trở thành một lĩnh vực chịu tác động gián tiếp. Giá trị học thuật của chương trình không thay đổi, song khả năng tiếp cận của người học lại bị giới hạn.
Thực tế đó buộc các mô hình giáo dục phải xem lại cách mình tiếp cận thị trường toàn cầu.
Visa được sử dụng như một công cụ điều tiết
Visa không chỉ quyết định việc nhập cảnh. Nó quy định thời gian lưu trú, phạm vi hoạt động, khả năng làm việc song song với học tập và cả những lựa chọn sau tốt nghiệp.
Khi các điều kiện này trở nên khó dự đoán, kế hoạch học tập và nghề nghiệp của người học bị đặt vào trạng thái bất ổn. Giá trị của một chương trình quốc tế vì thế không còn nằm trọn vẹn ở việc học tại nước ngoài, mà ở khả năng sử dụng kiến thức và văn bằng trong nhiều hệ thống khác nhau.
Một mô hình giáo dục phụ thuộc hoàn toàn vào visa đồng nghĩa với việc đặt toàn bộ trải nghiệm học tập vào tay chính sách.
Sự tách rời dần giữa giáo dục và mục tiêu di cư
Một xu hướng rõ nét đang hình thành: giáo dục và di cư không còn được xem là một cặp mục tiêu mặc định. Nhiều hệ thống bắt đầu phân biệt rõ giữa đào tạo học thuật và chính sách nhập cư, thay vì coi visa là phần đương nhiên của trải nghiệm học tập quốc tế.
Cách tiếp cận này đưa trọng tâm trở lại năng lực mà chương trình tạo ra, cách văn bằng được công nhận và khả năng thích ứng với thị trường lao động toàn cầu. Giáo dục quốc tế vì thế được đánh giá dựa trên giá trị nghề nghiệp, không phải triển vọng cư trú.
OECD (2022) chỉ ra rằng các hệ thống giáo dục ổn định trong môi trường toàn cầu là những hệ thống xác lập ranh giới rõ ràng giữa đào tạo và nhập cư, qua đó giảm rủi ro cho cả người học và cơ sở giáo dục.
Học tập xuyên biên giới không đồng nghĩa với di chuyển dài hạn
Công nghệ và các mô hình tổ chức mới cho phép học tập xuyên biên giới diễn ra mà không yêu cầu người học phải hiện diện dài hạn tại quốc gia cấp bằng. Chương trình quốc tế, giảng viên quốc tế và chuẩn học thuật quốc tế vẫn có thể được tiếp cận, trong khi người học duy trì sự hiện diện pháp lý tại nơi cư trú.
Cách tổ chức này làm thay đổi cách hiểu về du học. Trải nghiệm quốc tế không còn được đo bằng số năm sống ở nước ngoài, mà bằng mức độ hội nhập học thuật và khả năng vận dụng kiến thức trong môi trường làm việc toàn cầu.
Giáo dục quốc tế dần dịch chuyển từ mô hình dựa trên địa điểm sang mô hình dựa trên kiến trúc học thuật.
Các mô hình digital-first như một lời giải thực tế
Visa không còn giữ vai trò trung tâm đồng nghĩa với việc các mô hình giáo dục phải tìm điểm tựa khác để vận hành. Những mô hình digital-first cho thấy lợi thế rõ rệt ở giai đoạn này.
Governance học thuật, đảm bảo chất lượng và cơ chế công nhận được thiết kế độc lập với chính sách nhập cư. Môi trường số trở thành không gian vận hành mặc định, không phải phương án thay thế tạm thời.
SwissEdu⁺ tiếp cận giáo dục quốc tế theo logic đó. Giá trị của SwissEdu⁺ nằm ở kiến trúc học thuật và cơ chế công nhận, không nằm ở khả năng di chuyển hay cư trú.
Giáo dục quốc tế đang được tổ chức lại
Những thay đổi liên quan đến visa phản ánh một quá trình tái cấu trúc sâu hơn của giáo dục quốc tế. Khi yếu tố di chuyển không còn là trục chính, các mô hình linh hoạt, minh bạch và ít phụ thuộc vào chính sách trở nên nổi bật.
Giáo dục quốc tế đang chuyển trọng tâm từ câu hỏi “học ở đâu” sang câu hỏi “học theo cấu trúc nào”. Trong quá trình đó, các kiến trúc giáo dục số như SwissEdu⁺ xuất hiện như một cách tổ chức phù hợp với thực tế chính sách, thị trường lao động và nhu cầu của người học hiện đại.
