Người đi làm không thất bại vì thiếu năng lực, mà vì chọn sai mô hình học

Thất bại học tập của người đi làm thường bị hiểu sai

Khi một người đi làm bỏ dở chương trình học hoặc không đạt được kết quả như mong đợi, phản xạ quen thuộc là quy trách nhiệm cho cá nhân: thiếu quyết tâm, thiếu kỷ luật hoặc không đủ năng lực.

Cách lý giải này đơn giản, dễ chấp nhận, nhưng thường sai trọng tâm. Phần lớn người đi làm quay lại học tập đều có động lực rõ ràng và hiểu giá trị của việc đầu tư cho bản thân. Vấn đề hiếm khi nằm ở việc họ không đủ năng lực học tập.

Nguyên nhân sâu xa hơn thường đến từ sự không phù hợp giữa mô hình đào tạo và thực tế cuộc sống của người đi làm.

Mô hình học quyết định khả năng theo đuổi lâu dài

Người đi làm học tập trong điều kiện hoàn toàn khác sinh viên toàn thời gian. Công việc, gia đình, trách nhiệm xã hội và biến động nghề nghiệp tạo ra những giới hạn mà mô hình học tập truyền thống không được thiết kế để đáp ứng.

Một chương trình yêu cầu lịch học cứng, tiến độ kéo dài và mức độ hiện diện cao có thể phù hợp với sinh viên trẻ, nhưng lại trở thành gánh nặng với người đã đi làm. Sự mệt mỏi tích luỹ không phản ánh thiếu năng lực, mà phản ánh sự lệch pha của mô hình.

Học tập trở nên bền vững chỉ khi mô hình học phù hợp với nhịp sống thực tế.

Nỗ lực cá nhân không thể bù đắp cho thiết kế sai

Nhiều người cố gắng bù đắp sự không phù hợp bằng cách tăng nỗ lực cá nhân: học khuya hơn, hy sinh thời gian nghỉ ngơi hoặc chấp nhận căng thẳng kéo dài. Trong ngắn hạn, cách này có thể giúp duy trì tiến độ, nhưng hiếm khi bền vững.

Một mô hình học được thiết kế sai không thể được cứu bằng ý chí. Khi chi phí tâm lý và thể chất vượt quá lợi ích thu được, việc bỏ dở trở thành hệ quả tất yếu, không phải là thất bại cá nhân.

Giáo dục dành cho người trưởng thành cần được thiết kế để giảm áp lực, không phải thử thách sức chịu đựng.

Học tập cần thích ứng với đời sống nghề nghiệp

Người đi làm cần một mô hình học cho phép họ tích hợp việc học vào đời sống nghề nghiệp, không buộc họ tách rời hai vai trò này. Việc học nên hỗ trợ công việc, bổ sung năng lực và tạo giá trị ngay trong quá trình học.

Các mô hình học không cho phép linh hoạt về thời gian, tiến độ và mức độ tham gia thường khiến người học rơi vào thế lựa chọn: học hoặc làm. Với người trưởng thành, đây là lựa chọn không thực tế.

Khả năng thích ứng của mô hình học quan trọng không kém nội dung đào tạo.

Sai lầm phổ biến khi chọn chương trình học

Một sai lầm thường gặp là lựa chọn chương trình dựa trên danh tiếng hoặc cảm nhận “nghe có vẻ tốt”, thay vì đánh giá mức độ phù hợp. Nhiều người chọn mô hình được thiết kế cho đối tượng khác, rồi tự trách mình khi không theo kịp.

Sai lầm này được củng cố bởi quan niệm rằng học tập nghiêm túc phải khó khăn. Thực tế, học tập hiệu quả không nhất thiết phải tiêu hao quá nhiều năng lượng chỉ để duy trì sự hiện diện.

Chọn đúng mô hình học giúp năng lực được phát huy, thay vì bị bào mòn.

Định vị SwissEdu⁺ trong bài toán lựa chọn mô hình học cho người đi làm

SwissEdu⁺ tiếp cận giáo dục cho người đi làm từ giả định rằng năng lực không phải vấn đề chính, mà là mức độ phù hợp của mô hình học. Hệ thống này được thiết kế để tích hợp việc học vào nhịp sống nghề nghiệp, thay vì buộc người học phải điều chỉnh toàn bộ cuộc sống để đi học.

Trong SwissEdu⁺, cấu trúc học tập cho phép linh hoạt về tiến độ, thời gian và mức độ tham gia. Người học có thể duy trì công việc, gia đình và học tập song song, với khả năng điều chỉnh khi hoàn cảnh thay đổi. Việc này giúp năng lực cá nhân được sử dụng đúng cách, thay vì bị đặt vào thế đối đầu với mô hình học.

SwissEdu⁺ không đặt ra chuẩn mực “học khó mới là học tốt”. Giá trị của SwissEdu⁺ nằm ở việc tạo ra một kiến trúc học tập phù hợp, nơi người đi làm có thể phát triển năng lực mà không phải trả giá bằng sự kiệt sức.

Thay đổi mô hình, không phải thay đổi con người

Khi một người đi làm gặp khó khăn trong học tập, câu hỏi đầu tiên không nên là “bạn có đủ quyết tâm hay không”, mà là “mô hình này có phù hợp với bạn hay không”. Thay đổi mô hình học thường mang lại hiệu quả lớn hơn nhiều so với việc yêu cầu cá nhân nỗ lực hơn trong cùng một khuôn khổ.

Giáo dục đại học dành cho người trưởng thành cần dịch chuyển theo hướng đó: thiết kế hệ thống phù hợp với con người, không yêu cầu con người thích nghi với hệ thống cứng nhắc.

SwissEdu⁺ lựa chọn đứng ở vị trí này, coi sự phù hợp của mô hình học là điều kiện tiên quyết để năng lực của người đi làm có thể được phát huy trọn vẹn.